DramaiDramai Pro al

Seçme ve self tape

Seçmeye (audition) nasıl hazırlanılır?

Dramai · Güncelleme:

Seçmeye (audition) hazırlanmak dört işten oluşur: sana gönderilen metni ve talimatı dikkatle okumak, sahnede karakterin ne istediğine karar vermek, replikleri karşı repliklerle birlikte yüksek sesle çalışmak ve seçme gününü önceden planlamak. Amaç kusursuz bir gösteri değil, net bir seçim yapmış ve yönlendirmeye açık bir oyuncu olarak görünmektir.

Seçme yüz yüze de olabilir, evde çekip gönderdiğin bir video (self tape) da. Hazırlık ikisinde de aynıdır; çekim tarafı için self tape nasıl çekilir yazısına bak.

1. Çağrıyı ve talimatı oku

Metinden önce çağrının kendisini oku: proje ne, karakter kim, hangi sahneler isteniyor, ezber bekleniyor mu, ne zaman ve nerede. Karakter tanımı varsa onu bir kenara yaz; çoğu zaman birkaç kelimedir ama seçimin ipucunu taşır.

Anlamadığın bir şey varsa, örneğin hangi sahnenin isteneceği belli değilse, seni çağıran kişiye kısa ve net bir soru sor. Soru sormak özensizlik değil, işini ciddiye aldığının işaretidir.

2. Metni üç kez oku

  • Birinci okuma: hikâye. Rolünü düşünmeden, bir seyirci gibi oku. Ne oluyor?
  • İkinci okuma: ipuçları. Metin karakterin hakkında ne söylüyor? Başkaları onun için ne diyor? Sahne nerede, günün hangi saatinde geçiyor? Bu sahneden hemen önce ne olmuş olabilir?
  • Üçüncü okuma: yüksek sesle. Henüz oynamadan, yalnızca söyleyerek. Hangi cümle ağzına oturmuyor, hangisini anlamadan geçiyorsun?

Elinde bütün senaryo yok, yalnızca birkaç sayfa varsa, eksik bilgiyi kendin tamamla. Yanlış tahmin etmekten korkma; karar verilmemiş bir sahne, yanlış karar verilmiş bir sahneden daha zayıf görünür.

3. Karar ver: ne istiyorsun, neyle karşılaşıyorsun?

Her sahne için iki cümle yaz:

  • “Karşımdakinden şunu istiyorum.”
  • “Ama şu yüzden alamıyorum.”

İsteği bir duygu olarak değil, karşındakine yönelik bir eylem olarak yaz. “Üzgünüm” oynanmaz; “kalması için onu ikna etmeye çalışıyorum” oynanır. Sahnenin döndüğü yeri de işaretle: karakter bir şey öğrenir, bir şeyden vazgeçer ya da taktiğini değiştirir. Bunu nasıl çıkaracağını sahne analizi yazısında örnekle anlattık.

4. Karşı repliklerle, yüksek sesle çalış

Sahneyi karşında biri okurken çalış. Kendi repliklerini art arda söylemek seni dinlemeye değil, sıranı beklemeye alıştırır. Karşı repliği her duyduğunda ona gerçekten cevap vermeyi dene.

Ezber konusunda talimata bak. Ezber isteniyorsa metne ihtiyaç duymayacak kadar hazırlan; yine de kâğıdı elinde tutmak çoğu yerde normal karşılanır ve takıldığında seni kurtarır. Ezber yöntemleri için: replik nasıl ezberlenir.

Hazırlarken sahneyi en az iki farklı biçimde oyna: bir kez daha sert, bir kez daha yumuşak; bir kez hızlı, bir kez duraklayarak. Seçmede “bir de şöyle dener misin” dendiğinde bunu ilk kez yapıyor olmazsın.

5. İlk kez gördüğün metin: cold reading

Bazen metin sana orada, birkaç dakika önce verilir. Buna cold reading denir. Kimse ezber beklemez; beklenen, kâğıda gömülmeden okuyabilmendir.

  • Verilen süreyi karara harca. Bütün replikleri ezberlemeye çalışma. Kim kiminle konuşuyor, ne istiyor, sahne nerede dönüyor: bunları bul.
  • Gözünle al, başını kaldır, söyle. Kâğıda bak, bir cümleyi ya da cümlenin yarısını al, başını kaldır ve karşındakine söyle. Cümlenin özellikle sonunu kâğıda değil, kişiye söyle.
  • Yerini kaybetme. Kâğıdı göğüs hizasında, yüzünü kapatmayacak biçimde tut. Başparmağını bulunduğun satırın yanında kaydır.
  • Karşı replik okunurken dinle. O sırada kendi sıradaki repliğine bakmak yerine başını kaldır. Dinlediğin an, okuduğun andan daha çok şey gösterir.
  • Yanlış okursan devam et. Bir kelimeyi atlamak sorun değildir; durup özür dilemek sahneyi keser.

Cold reading çalışılabilir bir beceridir: her gün daha önce görmediğin bir sayfayı yüksek sesle, başını kaldırarak oku.

6. Seçme günü

  • Erken git. Yeri bulmak, nefeslenmek ve metne son bir kez bakmak için zaman bırak.
  • İçeri girmeden ısın. Birkaç derin nefes, gevşek bir çene, birkaç tekerleme.
  • Sade ol. Selam ver, istenirse kendini tanıt, sahneye başlamadan önce bir an dur. Açıklama ve özürle başlama.
  • Karşı repliği okuyan kişiyle oyna. O kişi düz okuyor olabilir; sen yine de ona cevap ver.
  • Yönlendirme gelirse gerçekten değiştir. “Biraz daha sakin” dendiğinde aynı şeyi daha kısık sesle yapma; seçimini değiştir. Yönlendirme çoğu zaman eleştiri değil, seninle çalışmanın nasıl olacağına bakmanın yoludur.
  • Çıkınca bırak. Kısa bir not al: ne iyi gitti, bir dahaki sefere neyi farklı yaparsın. Sonra günün geri kalanına dön. Sonuç, oyunculuğun dışında pek çok şeye bağlıdır.

Dikkat etmen gerekenler

Seçmeye katılmak için senden para, zorunlu bir fotoğraf çekimi ya da kurs kaydı isteyen yerlere temkinli yaklaş. Emin olmadığında acele etme, tanıdığın oyunculara ya da meslek örgütlerine danış. Oyuncular Sendikası seçme süreçleriyle ilgili ilkelerini yayımlıyor; güncel metni sendikanın kendi sitesinden okuyabilirsin.